Γενικά Στοιχεία
Γενικά Στοιχεία και το Τεχνικό Παράρτημα της Ενέργειας Ε1
Τίτλος Ενέργειας (σύμφωνα με τον Α/Α του πίνακα 1 της Ενότητας Ι):
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ:
|
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ |
|
|
ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ |
Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) |
|
ΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ |
Ερευνήτρια Χημικός Μηχανικός |
|
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ |
6ο χλμ Χαριλάου-Θέρμης |
|
ΤΗΛ. |
2310-498-315 |
|
FAX |
2310-498-380 |
|
|
ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΣ Ε & TΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Α/Α του πίνακα 2 της ενότητας 1):
Ø Στόχοι, συμβολή στη στρατηγική του Πόλου Καινοτομίας στην Περιφέρεια (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Η τεχνολογική αυτή πλατφόρμα στοχεύει στην διαμόρφωση ανταγωνιστικής τεχνολογίας παραγωγής βιοκαυσίμων, στην διαμόρφωση ανάλογων υποδομών στην περιφέρεια της Θεσσαλίας και στην επιτάχυνση της διάχυσης των βιοκαυσίμων στην Ελληνική αγορά. Ο κύριος ρόλος της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας είναι η διαμόρφωση και υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής γύρω από την παραγωγή βιοκαυσίμων από ενεργειακές καλλιέργειες, αγροτικά και αστικά απόβλητα, καθώς για τη διάθεσή τους τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Η τεχνολογική πλατφόρμα θα διαμορφώσει το όραμα για την παραγωγή και χρήση βιοκαυσίμων καθώς και μία δυναμική και ολοκληρωμένη στρατηγική που θα συμπεριλάβει το ερευνητικό πρόγραμμα και το επικείμενο σχέδιο ανάπτυξης. Παράλληλα θα ενεργοποιήσει συνέργειες μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και άλλων τεχνολογικών πλατφόρμων, για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας της τεχνολογίας βιοκαυσίμων.
Με την ενεργό συμμετοχή και κινητοποίηση όλων των φορέων (περιφερειακών αρχών, ερευνητικών, επιχειρηματικών, χρηστών κτλ), η τεχνολογική πλατφόρμα θα επιδείξει μία πολύπλευρη προσφορά συμπεριλαμβάνοντας:
■ Επιτάχυνση της εισαγωγής των βιοκαυσίμων, διασφαλίζοντας παράλληλα την οικονομική άνθιση την τόπου και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας
■ Αποτελεσματική διαχείριση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων Ε&Τ στον τομέα των βιοκαυσίμων, μέσα από ένα κοινό όραμα και συγκεκριμένη στρατηγική. Το κοινό όραμα και στρατηγική Ε&Τ θα συγκεντρώσουν τόσο τις δραστηριότητες όσο και πόρους συντελώντας στην αναδιοργάνωση και βελτιστοποίηση της έρευνας στην περιφέρεια και κατ’ επέκταση στην χώρα μας
■ Επιτάχυνση της ανάπτυξης νέας τεχνολογίας και καινοτομίας, βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα
■ Υποστήριξη της διαμόρφωσης κατάλληλου θεσμικού πλαισίου στήριξης για τη παραγωγή και διάθεση των βιοκαυσίμων στην Ελληνική αγορά
■ Ενημέρωση των νομοθετικών αρχών γύρω από τις σύγχρονες τάσεις, τις μεταβαλλόμενες ανάγκες του τομέα των βιοκαυσίμων και τις επιπτώσεις της στην κοινωνία
■ Διασφάλιση ισορροπίας ανάμεσα σε καινοτομική έρευνα και σε έρευνα που ωθείται από την εθνική και ευρωπαϊκή πολιτική
■ Επίκαιρη και έγκυρη ενημέρωση του κοινού, για την κατανόηση και αποδοχή της τεχνολογίας και χρήσης των βιοκαυσίμων, καθώς και των τρεχόντων πολιτικών αποφάσεων γύρω από την παραγωγή και διάθεση των βιοκαυσίμων σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο
Η επικέντρωση της έρευνας και τεχνολογίας στην παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία βασίζεται στη σημασία του Θεσσαλικού κάμπου για την αγροτική οικονομία της χώρας αλλά και στον επιτακτικό ρόλο της παραγωγής και χρήσης βιοκαυσίμων που επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή οδηγία και την ευαισθησία προς το περιβάλλον. Η παραγωγή των βιοκαυσίμων γίνεται κυρίως από βιομάζα και συγκεκριμένα ενεργειακές καλλιέργειες όπως καλαμπόκι, βαμβάκι, ελαιοκράμβη, ηλίανθος, μίσχανθος, σόγια, ζαχαρότευτλο, ζαχαροκάλαμο, γλυκόσοργο, δημητριακά, πατάτα, δασικά προϊόντα κτλ, αλλά και από αγροτικά και αστικά απόβλητα. Η πρώτη αυτή ύλη αποτελεί και το κύριο πλεονέκτημα των βιοκαυσίμων, που με την μακροπρόθεσμη διάθεσή της εξασφαλίζει την σταθερή παραγωγή των βιοκαυσίμων σε μεγάλη κλίμακα καθώς και τα ομοιόμορφα ποιοτικά χαρακτηριστικά σε μονάδες παραγωγής τους. Με τον τρόπο αυτό η παραγωγή των βιοκαυσίμων δίνει τη δυνατότητα μετατροπής αγροτικών προϊόντων σε ενέργεια. Για το λόγο αυτό η περιφέρεια της Θεσσαλίας, που αποτελεί την καρδιά της αγροτικής οικονομίας της χώρας μας, αποτελεί τον πόλο καινοτομίας για την τεχνολογία παραγωγής βιοκαυσίμων.
Η τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία θα συντελέσει στην αναβάθμιση των καλλιεργειών και ανανέωση του πλούσιου αλλά κορεσμένου Θεσσαλικού κάμπου. Θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας τόσο για την καλλιέργεια των ενεργειακών φυτών, όσο και για την παραγωγή και ποιοτικό έλεγχο των βιοκαυσίμων. Με τον τρόπο αυτό η περιφέρεια της Θεσσαλίας θα αποτελέσει το πιλοτικό κέντρο της χώρας μας για την παραγωγή και διάθεση βιοκαυσίμων στην εγχώριο και Ευρωπαϊκή αγορά, δίνοντας στρατηγική ενεργειακή σημασία σε μια κατ’ εξοχήν αγροτική περιφέρεια.
Ø Εμπειρία του Φορέα Υλοποίησης στο γνωστικό αντικείμενο της Πλατφόρμας, και σε θέματα διαχείρισης Εθνικών και Κοινοτικών δράσεων ΕΤΑ και Καινοτομίας γενικότερα (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) ιδρύθηκε το Μαρτίου του 2000 με στόχο την προώθηση βασικής και κυρίως εφαρμοσμένης έρευνας τεχνολογικού χαρακτήρα. Αποτελείται από πέντε Ινστιτούτα διαφόρων τεχνολογικών κατευθύνσεων συμπεριλαμβανομένου και του Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών (Ι.Τ.ΧΗ.Δ.) που με τα 6 εργαστήρια του έχει σημαντική προσφορά στον τομέα των περιβαλλοντικών καυσίμων και γενικότερα των ενεργειακών και περιβαλλοντικών τεχνολογιών. Συγκεκριμένα το Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων και Υδρογονανθράκων (ΕΠΚΥ) δραστηριοποιείται στην παραγωγή φιλικών προς το περιβάλλον καυσίμων και στην έρευνα για τη παραγωγή βιοκαυσίμων και υδρογόνου. Επιπλέον το εργαστήριο ασχολείται και με την αναβάθμιση βιοκαυσίμων καθώς και στην μετατροπή του φυσικού αερίου σε άλλα προϊόντα.
Το ΕΠΚΥ έχει συμμετάσχει από την ίδρυση του (1985) μέχρι σήμερα, και σε πολλά άλλα ανταγωνιστικά Ευρωπαϊκά και Ελληνικά προγράμματα και έχει αναπτύξει τεχνολογία στον ποιοτικό έλεγχο καταλυτών διεργασιών παραγωγής συμβατών καυσίμων αλλά και βιοκαυσίμων. Ταυτόχρονα το εργαστήριο προσφέρει αναλυτικές υπηρεσίες στον ποιοτικό έλεγχο των καυσίμων. O εξοπλισμός του εργαστηρίου πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια των ερευνητικών προγραμμάτων της ΓΓΕΤ: ΜΟΠ Βόρειας Ελλάδας, STRIDE, PRISMA, EKBAN, του Προγράμματος Ενίσχυσης Εργαστηρίων και του προγράμματος ΑΚΜΩΝ.
Ενδεικτικά στο Παράρτημα Α παραθέτονται τα Εθνικά και Ευρωπαϊκά προγράμματα του ΕΠΚΥ των τελευταίων 5 ετών που σχετίζονται με τα βιοκαύσιμα και τα οποία μαρτυρούν την εμπειρία του ΕΠΚΥ αλλά και κατ’ επέκταση του ΕΚΕΤΑ στο γνωστικό αντικείμενο της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας.
Ø Βαθμός κινητοποίησης φορέων της περιφέρειας (επιχειρήσεις, επιμελητήρια, Ε&Τ Φορείς, περιφερειακές αρχές, κλπ.) (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Για την ανάπτυξη της τεχνολογικής πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία είναι αναγκαία η συνεργασία επιχειρήσεων, συνεταιρισμών, ερευνητικών φορέων, καθώς και περιφερειακών, νομαρχιακών και δημοτικών αρχών της περιφέρειας της Θεσσαλίας.
1. Ερευνητικοί φορείς της περιφέρειας
Οι συνεργαζόμενοι φορείς Ε&Τ που θα συνθέσουν την τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων είναι εργαστήρια, ινστιτούτα ή τμήματα ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ερευνητικών ιδρυμάτων που επικεντρώνονται σε θέματα γεωργικής έρευνας και ανάπτυξης καθώς και τεχνολογίας παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η περιφέρεια της Θεσσαλίας έχει μεγάλη εμπειρία στην αγροτική έρευνα και τεχνολογία, καθώς και στη συνεργασία των αντίστοιχων φορέων Ε&Τ με αγροτικούς συνεταιρισμούς, επιχειρήσεις, και περιφερειακές αρχές. Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρακάτω φορείς Ε&Τ που μπορούν να δομήσουν την τεχνολογική πλατφόρμα:
- Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας , Π.Θ.
- Εργαστήριο Εδαφολογίας, ΤΕΙ Λάρισας
- Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών, Π.Θ.
- Εργαστηρίου Γεωργικής Υδραυλικής Π.Θ.
- Εργαστήριο ΜΕΚ, ΠΘ
- Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Διαχείρισης Αγροοικοσυστημάτων (Ι.ΤΕ.Δ.Α) του ΚΕ.ΤΕ.Α. Θεσσαλίας
- Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών και Οσπρίων (Ι.Κ.Φ.Ο.) του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε
- Ινστιτούτο Χαρτογράφησης και Ταξινόμησης Εδαφών Λάρισας (Ι.Χ.Τ.Ε.Λ.) του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε
- Τμήμα Αυτοματισμού ΤΕΙ Χαλκίδας
- Τμήμα Γεωπονίας, ΠΘ
2. Περιφερειακές αρχές
Για τη σωστή ανάπτυξη και προώθηση της τεχνολογική πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων χρειάζεται η συνεργασία με τις αντίστοιχες περιφερειακές αρχές. Συγκεκριμένα η περιφέρεια Θεσσαλίας, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες νομαρχίες και δήμους μπορεί να συντονίσει και να προωθήσει κάποιες πειραματικές / πιλοτικές καλλιέργειες ενεργειακών φυτών που θα αποτελέσουν το εναρκτήριο βήμα για την επιλογή των κατάλληλων και πιο αποδοτικών καλλιεργειών για τη συγκεκριμένη περιφέρεια. Επίσης οι δήμοι μπορούν να ενισχύσουν επιχειρήσεις όπως αυτές για συλλογή απορημάτων που θα χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτική βιομάζα για την παραγωγή βιοκαυσίμων.
- Δήμοι Βόλου, Καρδίτσας, Λάρισας, Ποταμιάς, Τρικάλων, Φαρσάλων, κτλ
- Νομαρχίες Τρικάλων, Μαγνησίας, Λάρισας, Καρδίτσας
- Περιφέρεια Θεσσαλίας
3. Επιχειρήσεις και συνεταιρισμοί
Η προσάρτηση επιχειρήσεων και συνεταιρισμών στην σύνθεση της τεχνολογικής πλατφόρμας είναι καταλυτική για την δημιουργία των κοινοπραξιών αλλά κυρίως για την διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας της αναπτυσσόμενης τεχνολογίας. Θα πρέπει να τονισθεί ότι οι επιχειρήσεις δεν περιορίζονται κατ’ ανάγκη στην περιφέρεια Θεσσαλίας.
Τη συγκεκριμένη τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων ενισχύουν πρωταρχικά οι αγροτικοί συνεταιρισμοί και γεωργικές εταιρίες για την καλλιέργεια των ενεργειακών φυτών τόσο σε πειραματικό όσο και σε πιλοτικό επίπεδο. Παράλληλα ελληνικές πετρελαϊκές εταιρίες και διυλιστήρια έχουν θα επιτακτικό ρόλο στη σύνθεση της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας, αφού τους αφορά άμεσα η παραγωγή των βιοκαυσίμων και η ανάμιξή τους με τα αντίστοιχα ορυκτά καύσιμα. Σημαντικό ρόλο στην σύνθεση αυτής της τεχνολογικής πλατφόρμας αποτελούν και επιχειρήσεις που μπορούν να γίνουν πιο ανταγωνιστικές με την προσθήκη τεχνολογιών παραγωγής βιοκαυσίμων στις υπάρχουσες υποδομές τους (όπως εκκοκκιστήρια βάμβακος, χαρτοβιομηχανίες, ΕΒΖ, ΔΕΗ κτλ). Ενδεικτικά μερικές από τις επιχειρήσεις και τους συνεταιρισμούς που αναφέρονται στην τεχνολογική αυτή πλατφόρμα δίνονται παρακάτω:
- Αθηναϊκή Χαρτοποιία
- Αναπτυξιακές
- ΑΝΕΜ ΑΕ
- Αστικό ΚΤΕΛ Βόλου
- Βιομηχανία φωσφορικών λιπασμάτων
- Γεωργική Ανάπτυξη ΑΕ
- Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ)
- Διυλιστήριο ΕΚΟ
- ΕΑΣ Βόλου
- ΕΑΣ Καρδίτσας
- ΕΑΣ Τρικάλων
- ΕΑΣ Ελασσώνας
- ΕΑΣ Φαρσάλων
- ΕΑΣ Λάρισας
- ΕΒΕΤΑΜ
- Εκκοκκιστήρια «Α. Παλαιολόγος»
- Εκκοκκιστήρια «Καφαντάρη – Παπακώστα»
- Εκκοκκιστήρια Θεσσαλίας ΑΒΕΕ
- Ελληνικά Οινοπνεύματα και Αποστάγματα ΑΕΒΕ
- Ελληνικά Πετρέλαια
- Ελληνική Βιομηχανία Ζαχάρεως (ΕΒΖ)
- Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΒΟ)
- ΕΛΙΝ
- ΕΛΙΝΟΪΛ ΑΕ
- Θεσσαλική Χαρτοποιία
- Χαρτοποιία Λαδόπουλος
- Λεμονιάς
- Λιπάσματα Λ.Ε.Ε.Χ.Π.Λ.
- ΜΕΚ ΑΕ
- MOTOR OIL
- Όμιλος Ευθυμιάδη
- Παλαιολόγου Παν
- Πειραϊκή Πατραϊκή
- Συνεταιρισμοί βενζινοπωλών
- Συνεταιρισμός Δήμητρα
- Συνεταιρισμός Γεωπόνων Καρδίτσας
- ΤΕ.ΠΑ.ΘΕ ΑΕ
- TERRA AE
- …
4. Συνεργαζόμενοι φορείς
Στην περιφέρεια Θεσσαλίας η αγροτική έρευνα έχει μεγάλη παράδοση και όπως προαναφέρθηκε στον γεωργικό τομέα υπάρχουν αρκετοί Ε&Τ φορείς που μπορούν να συνθέσουν την συγκεκριμένη τεχνολογική πλατφόρμα. Ωστόσο η τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων θα ενισχυθεί σημαντικά με την προσάρτηση και άλλων φορέων Ε&Τ με εμπειρία στην τεχνολογία παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων και καλλιέργειας βιομηχανικών φυτών, όπως φαίνεται από την περιγραφή του αντικειμένου της και των φάσεων εργασιών της σε επόμενη ενότητα. Παρακάτω αναφέρονται μερικοί προτεινόμενοι φορείς με ανάλογη εμπειρία και συνεργασία τόσο με φορείς Ε&Τ της περιφέρειας Θεσσαλίας αλλά και με αντίστοιχες επιχειρήσεις:
- Εργαστήριο Βιοτεχνολογίας ΕΜΠ
- Εργαστήριο Περιβαλλοντολογικών Καυσίμων και Υδρογονανθράκων (ΕΠΚΥ) του ΕΚΕΤΑ
- Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Εφαρμογών Στερεών Καυσίμων (ΙΤΕΣΚ) του ΕΚΕΤΑ
- Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ)
- Τμήμα Γεωπονίας (ΠΑ)
- Τμήμα Γεωπονίας (ΑΠΘ)
- Τμήμα Δασολογίας και Περιβάλλοντος (ΑΠΘ)
Ø Αντικείμενο / περιγραφή Φάσεων Εργασιών / παραδοτέα ανά Φάση (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Ο κύριος στόχος της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας είναι η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής γύρω από την τεχνολογία παραγωγής βιοκαυσίμων από βιομάζα προερχόμενη από ενεργειακές καλλιέργειες, αγροτικά και αστικά απόβλητα, καθώς και γύρω από τη διάθεσή τους στην εγχώριο και Ευρωπαϊκή αγορά.
Το αντικείμενο της τεχνολογικής πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων στην περιφέρεια Θεσσαλίας επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς τεχνολογικούς άξονες:
1. Αξιολόγηση ενεργειακών καλλιεργειών στην περιφέρεια Θεσσαλίας
2. Μελέτη και αξιολόγηση τεχνολογιών για την παραγωγή βιοκαυσίμων (βιοντίζελ/βιοαιθανόλη)
3. Μελέτη για την αποθήκευσης βιομάζας και διάθεσης βιοκαυσίμων προς την Ελληνική και Ευρωπαϊκή αγορά
Παρακάτω γίνεται μία περιληπτική περιγραφή των τριών τεχνολογικών αξόνων της τεχνολογικής πλατφόρμας.
Άξονας 1. Αξιολόγηση ενεργειακών καλλιεργειών για την Θεσσαλία
Στόχος αυτού του τεχνολογικού άξονα είναι η συστηματική αξιολόγηση διαφόρων ενεργειακών καλλιεργειών για την εύρεση των πιο κατάλληλων και πιο αποδοτικών για την περιοχή της Θεσσαλίας. Οι ενεργειακές καλλιέργειες για την παραγωγή βιοκαυσίμων χωρίζονται σε δύο κατηγορίες; στις καλλιέργειες για την παραγωγή βιοαιθανόλης και στις καλλιέργειες για την παραγωγή βιοντίζελ.
Τόσο για την βιοαιθανόλη, όσο και για το βιοντίζελ υπάρχουν πληθώρα πιθανών καλλιεργειών που θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση την αποδοτικότητά τους και την προσαρμοστικότητά τους στην περιοχή και στο κλίμα της Θεσσαλίας. Συγκεκριμένα για την παραγωγή βιοαιθανόλης χρειάζονται αγροτικά προϊόντα που περιέχουν σάκχαρα (ζαχαρότευτλο, ζαχαροκάλαμο, γλυκόσοργο, μελάσα κ.α.), άμυλο (δημητριακά, καλαμπόκι, πατάτα κτλ), ή κυτταρινικό υλικό (ξυλεία, υπολείμματα χαρτοβιομηχανίας). Για την παραγωγή βιοντίζελ υπάρχουν αρκετά υποψήφια ενεργειακά φυτά, τα έλαια των οποίων μπορούν να παράγουν βιοντίζελ. Πρώτες ύλες για παραγωγή βιοντίζελ είναι το βαμβακέλαιο, κραμβέλαιο, έλαιο από άγρια αγκινάρα, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, ηλιέλαιο, σησαμέλαιο κτλ.
Ο τεχνολογικός άξονας για την αξιολόγηση των ενεργειακών καλλιεργειών θα συμπεριλάβει θέματα όπως:
● Αξιολόγηση εδαφών για ενεργειακές καλλιέργειες
● Αξιολόγηση ενεργειακών καλλιεργειών
● Πιλοτικές καλλιέργειες
● Συμπερασματική αξιολόγηση κόστους παραγωγής βιομάζας
Άξονας 2. Μελέτη και αξιολόγηση τεχνολογιών για την παραγωγής βιοκαυσίμων
Ο τεχνολογικός αυτός άξονας αποβλέπει στη μελέτη της ανάπτυξης ανταγωνιστικών υποδομών παραγωγής βιοκαυσίμων για την κάλυψη των εγχώριων αναγκών, αλλά και την πιθανή εξαγωγή βιοκαυσίμων στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή αγορά. Για τη διαμόρφωση αυτού του άξονα θα γίνει συστηματική αξιολόγηση και σύγκριση διαφόρων τεχνολογιών παραγωγής βιοκαυσίμων από προϊόντα ενεργειακών καλλιεργειών καθώς και από αγροτικά και αστικά απορρίμματα. Τα βιοκαύσιμα της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας είναι η βιοαιθανόλη και το βιοντίζελ.
Τόσο για την βιοαιθανόλη όσο και για το βιοντίζελ υπάρχουν διάφορες τεχνολογίες παραγωγής τους που διαφοροποιούνται σύμφωνα με τον τύπο βιομάζας που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη. Για την παραγωγή βιοαιθανόλης όλες οι τεχνολογίες συμπεριλαμβάνουν την υδρόλυση και ζύμωση της πρώτης ύλης για την παραγωγή αιθανόλης. Οι τεχνολογίες είναι διαφορετικές για πρώτες ύλες που αποτελούνται από ζάχαρες και άμυλο και για πρώτες ύλες που αποτελούνται από κυτταρινικό και ημικυτταρινικό υλικό. Για την παραγωγή βιοντίζελ μπορούν να χρησιμοποιηθούν φυτικά έλαια, ζωικά λίπη, καθώς και χρησιμοποιημένα φυτικά έλαια, με παρεμφερείς διεργασίες παραγωγής βιοντίζελ. Τέλος υπάρχουν και τεχνολογίες παραγωγής βιοκαυσίμων από αγροτικά και αστικά απορρίμματα.
Ο άξονας για τις τεχνολογίες παραγωγής βιοκαυσίμων θα καλυφθεί με τις παρακάτω μελέτες:
● Αξιολόγηση τεχνολογιών παραγωγής βιοντίζελ από φυτικά έλαια και κτηνοτροφικά λίπη
● Αξιολόγηση τεχνολογιών παραγωγής βιοαιθανόλης από ενεργειακά φυτά
● Αξιολόγηση τεχνολογιών παραγωγής βιοαιθανόλης από δασικά προϊόντα και από υπολείμματα χαρτοβιομηχανίας
● Αξιολόγηση τεχνολογιών παραγωγής βιοκαυσίμων από αγροτικά και αστικά απόβλητα
● Πιλοτικών μονάδων παραγωγής βιοκαυσίμων
Άξονας 3. Μελέτη για την αποθήκευση βιομάζας και διάθεση βιοκαυσίμων προς την Ελληνική και Ευρωπαϊκή αγορά
Στόχος της δημιουργίας αυτού του τεχνολογικού άξονα είναι η μελέτη υποδομών για την αποθήκευση της βιομάζας (φυτικά έλαια, ζωικά λίπη, ενεργειακά φυτά, δασικά προϊόντα κτλ) καθώς και για την διάθεσή των παραγόμενων βιοκαυσίμων προς την εγχώριο αγορά.
Ο τεχνολογικός αυτός άξονας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του όγκου τόσο της βιομάζας όσο και των παραγόμενων βιοκαυσίμων που θα πρέπει να παράγονται ανά έτος σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή και Ελληνική νομοθεσία. Συγκεκριμένα για να αντικατασταθούν 5,75% των καυσίμων κίνησης από βιοκαύσιμα θα πρέπει να παράγουμε 150.000 τόνους βιοντίζελ και 390.000 τόνους βιοαιθανόλης για να καλύψουμε μόνο τις εγχώριες ανάγκες μας. Με μέσες αποδόσεις ανά στρέμμα οι ανάγκες αυτές ανάγονται σε 750.000 στρέμματα με καλλιέργειες βιοντίζελ και σε 1.000.000 στρέμματα με καλλιέργειες για βιοαιθανόλη, εκτάσεις που δείχνουν τις ανάγκες για οργανωμένες υποδομές αποθήκευσης της παραγόμενης βιομάζας.
Ο τρίτος τεχνολογικός άξονας για τη δημιουργία υποδομών αποθήκευσης βιομάζας και διάθεσης βιοκαυσίμων προς την εγχώριο αγορά θα συμπεριλάβει τα παρακάτω:
● Μελέτη υποδομών αποθήκευσης βιομάζας
● Μελέτη υποδομών ελέγχου ποιότητας βιοκαυσίμων
● Έρευνα αγοράς για την διάθεση των βιοκαυσίμων στην εγχώριο και Ευρωπαϊκή αγορά
● Μελέτη υποδομών διάθεσης βιοκαυσίμων προς την Ελληνική και Ευρωπαϊκή αγορά
Οι τρεις αυτοί τεχνολογικοί άξονες θα προσανατολίσουν τις παράλληλες δράσεις της τεχνολογικής πλατφόρμας και συγκεκριμένα:
α) Δημιουργία μίας ανταγωνιστικής και προσανατολισμένης ερευνητικής ατζέντας γύρω από τις ενεργειακές καλλιέργειες και την τεχνολογία παραγωγής και διάθεσης βιοκαυσίμων
β) Δυναμική διάχυση ερευνητικών αποτελεσμάτων και τεχνολογίας από και προς τους συμμετέχοντες φορείς με τη διοργάνωση συνεδρίων και τοπικών ημερίδων
γ) Ανάπτυξη νομοθετικών πλαισίων, standards και πρωτοκόλλων ελέγχου για τη διασφάλιση της ποιότητας των βιοκαυσίμων και της καταλληλότητας των μονάδων παραγωγής των
δ) Τεχνολογική υποστήριξη της ανάλογης επιχειρηματικής ανάπτυξης
ε) Αποτελεσματική κατάρτιση και εκπαίδευση επιχειρησιακών φορέων, τελικών χρηστών, και περιφερειακών αρχών ως προς την παραγωγή, διάθεση και χρήση των βιοκαυσίμων
Με βάση τα παραπάνω είναι εμφανείς οι στόχοι και ο συντονιστικός ρόλος της τεχνολογικής πλατφόρμας, η ολοκλήρωση της οποίας θα γίνει σε τρεις φάσεις, όπως περιγράφονται παρακάτω:
Φάση 1. Εισαγωγή τεχνολογικής πλατφόρμας βιοκαυσίμων στην περιφέρεια Θεσσαλίας
Στη φάση αυτή θα γίνει η επικοινωνία με κύριους κοινωνικούς εταίρους για διαβούλευση και συμβολή στην τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων Θεσσαλίας, που θα πλαισιώνει τους τομείς της ενέργειας, του περιβάλλοντος, της γεωργίας και των συγκοινωνιών. Στη φάση αυτή θα συγκεντρωθούν οι ερευνητικές και τεχνολογικές δραστηριότητες και τα αντίστοιχα ερευνητικά κεφάλαια γύρω από την παραγωγή βιοκαυσίμων, συμπεριλαμβάνοντας επιστημονικά και διαρθρωτικά προγράμματα. Παράλληλα θα γίνει και μία ενημέρωση των στόχων και της συμβολής της τεχνολογικής πλατφόρμας στην περιφέρεια Θεσσαλίας, για να προσελκυστούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμμετέχοντες φορείς.
Τα παραδοτέα της φάσης αυτής είναι:
■ Δημιουργία συμβουλευτικής επιτροπής (Ιούνιος 2006)
Η συμβουλευτική επιτροπή αποτελείται από αντιπροσώπους των διαφόρων συμμετεχόντων φορέων. Πέραν του συμβουλευτικού της ρόλου, θα παρακινεί πρωτοβουλίες και θα ελέγχει την πρόοδο της τεχνολογικής πλατφόρμας.
■ Διοργάνωση ημερίδας για ενεργειακές καλλιέργειες στη Θεσσαλία (Ιούλιος 2006)
Στα πλαίσια της ευαισθητοποίησης και προβολής της τεχνολογικής πλατφόρμας βιοκαυσίμων θα διεξαχθεί μία προκαταρκτική ημερίδα που θα επικεντρώνεται στις ενεργειακές καλλιέργειες. Στην ημερίδα θα συμμετάσχουν ειδικοί επιστήμονες, γεωργικές επιχειρήσεις, και περιφερειακές αρχές για να παρουσιάσουν το παρόν και μέλλον των αγροτικών καλλιεργειών στη Θεσσαλία, με έμφαση στις ενεργειακές καλλιέργειες. Ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των αντίστοιχων κοινοπραξιών του ΠΚΠ Θεσσαλίας. Η διοργάνωση της ημερίδας αυτή θα γίνει σε συνεργασία με περιφερειακές αρχές.
Φάση 2. Καθορισμός οράματος για ανάπτυξη τεχνολογίας βιοκαυσίμων στην Θεσσαλία
Βάση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν στην πρώτη φάση του σχεδίου της τεχνολογικής πλατφόρμας, θα καθοριστεί το όραμα για την ανάπτυξη και για την διάχυση της τεχνολογίας παραγωγής βιοκαυσίμων. Για το σκοπό αυτό θα γίνει η πρώτη συνάντηση της συμβουλευτικής επιτροπής εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων, υπό την προεδρία του συντονιστή της τεχνολογικής πλατφόρμας.
Τα παραδοτέα της φάσης αυτής είναι
■ Συνεδρίαση με θέμα «Ανάπτυξη βιοκαυσίμων στην Θεσσαλία» (Σεπτέμβριος 2006)
Συνάντηση της συμβουλευτικής επιτροπής και εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων, υπό την προεδρία του συντονιστή της τεχνολογικής πλατφόρμας, με σκοπό τη δημιουργία ενός οράματος για την ανάπτυξη των βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία
■ Σχέδιο αναφοράς από την επιτροπή (Δεκέμβριος 2006)
Ο υπεύθυνος της τεχνολογικής πλατφόρμας θα καταθέσει ένα σχέδιο αναφοράς στην ΓΓΕΤ σύμφωνα με τα αποτελέσματα της προηγούμενης συνεδρίασης μεταξύ της συμβουλευτικής επιτροπής και των εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων.
■ Ανοικτό συνέδριο με θέμα «Παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία (Φεβρουάριος 2007)
Στο συνέδριο αυτό θα συμμετάσχουν γεωργικοί και ενεργειακοί φορείς Ε&Τ κατευθυνόμενοι στα βιοκαύσιμα. Η συμμετοχή αντιπροσώπων αγροτικών συνεταιρισμών, επιχειρησιακών φορέων (γεωργικών, πετρελαϊκών, ζαχάρεως, χάρτου), περιφερειακών αρχών και χρηστών (αστικά λεωφορεία, ΚΤΕΛ, κτλ) θα είναι επίσης καταλυτική. Έμφαση θα δοθεί στα αποτελέσματα και συμπεράσματα των ερευνητικών δραστηριοτήτων γύρω από τους τρεις τεχνολογικούς άξονες της τεχνολογικής πλατφόρμας, που θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2006.
Το συνέδριο αυτό θα αποτελέσει παράλληλα και το επίσημο λάκτισμα της τεχνολογικής πλατφόρμας βιοκαυσίμων για τη Θεσσαλία. Η προβολή του συνεδρίου θα συντελέσει και στη συνολική προβολή της τεχνολογικής πλατφόρμας βιοκαυσίμων στην περιφέρεια αλλά και στην υπόλοιπη χώρα.
Φάση 3. Ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου έρευνας και εφαρμογών
Στη φάση αυτή θα διαμορφωθούν οι καθοδηγητικές επιτροπές (steering panels), οι οποίες θα συμμετάσχουν στον καθορισμό του στρατηγικού σχεδίου έρευνας καθώς και του στρατηγικού σχεδίου εφαρμογών. Στη φάση αυτή θα γίνει και η παρουσίαση της συγκεκριμένης ερευνητικής ατζέντας καθώς και του στρατηγικού σχεδίου εφαρμογής τεχνολογίας. Παράλληλα θα συνταχθούν και οι ομάδες πρωτοβουλίας για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών της τεχνολογικής πλατφόρμας όπως διάχυση τεχνολογίας, κατάρτιση και εκπαίδευση, επιχειρηματική ανάπτυξη κτλ.
Τα παραδοτέα της φάσης αυτής είναι:
■ Καθορισμός καθοδηγητικών επιτροπών και ομάδων πρωτοβουλίας (Φεβρουάριος 2007)
■ Ημερίδα με θέμα «Τεχνολογία παραγωγής βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία» (Ιούνιος 2007)
Στα πλαίσια της προβολής της τεχνολογικής πλατφόρμας βιοκαυσίμων αλλά και της ευρύτερης ενημέρωσης θα διεξαχθεί μία ημερίδα που θα επικεντρώνεται στις τεχνολογίες παραγωγής βιοντίζελ και βιοαιθανόλης από βιομάζα που παράγεται στη Θεσσαλία. Στην ημερίδα θα συμμετάσχουν ειδικοί επιστήμονες, πετρελαϊκές και άλλες ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις, καθώς και περιφερειακές αρχές για να παρουσιάσουν τόσο την παρούσα τεχνογνωσία αλλά και το μέλλον των τεχνολογιών παραγωγής βιοκαυσίμων. Έμφαση θα δοθεί στα αποτελέσματα και συμπεράσματα των τεχνολογικών αξόνων 2 και 3 της τεχνολογικής πλατφόρμας.
■ Σύνταξη στρατηγικού σχεδίου έρευνας και στρατηγικού σχεδίου εφαρμογής τεχνολογίας (Φεβρουάριος 2008)
Οι καθοδηγητικές επιτροπές θα συντάξουν μία αναφορά για το στρατηγικό σχέδιο έρευνας γύρω από την παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία. Θα ορίσουν στόχους, προτεραιότητες, χρονοδιαγράμματα και προϋπολογισμούς για δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια Ε&Τ, και θα συμπεριλάβουν και προτεινόμενες μεθόδους συνεργασίας και διαδικτύωσης. Το αντίστοιχο σχέδιο εφαρμογής της τεχνολογίας θα συμπεριλάβει θεσμικές υποδείξεις καθώς και επιδείξεις προγραμμάτων εφαρμογής της αντίστοιχης τεχνολογίας.
■ Ημερίδα με θέμα «Τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων από τη Θεσσαλία» (Μάρτιος 2008)
Στην ημερίδα αυτή θα παρουσιαστεί η στρατηγική ερευνητική ατζέντα της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας, όπως προέκυψε από την συμβουλευτική επιτροπή, τις καθοδηγητικές επιτροπές, τις ομάδες πρωτοβουλίας, και τα αποτελέσματα των ερευνητικών δράσεων των κοινοπραξιών γύρω από βιοκαύσιμα του ΠΚΠ Θεσσαλίας.
■ Δημιουργία δικτύου ενημέρωσης γύρω από την τεχνολογία παραγωγής βιοκαυσίμων από βιομάζα (Ιούνιος 2008)
Στα πλαίσια της διάχυσης τεχνολογίας, θα δημιουργηθεί μία ιστοσελίδα της τεχνολογικής πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων για την ευρύτερη ενημέρωση του κοινού. Πέραν της περιγραφής και παρουσίασης της τεχνολογικής πλατφόρμας, στην ιστοσελίδα αυτή θα υπάρχει η ερευνητική ατζέντα, το σχέδιο εφαρμογής τεχνολογίας, πρακτικά και παρουσιάσεις από τις ημερίδες και συνέδρια που διοργανώθηκαν στα πλαίσια ανάπτυξης της τεχνολογικής πλατφόρμας, καθώς και μία σειρά επί μέρους τεχνολογικών και τεχνοοικονομικών αναφορών όπως
w Χάρτης αξιολόγησης εδαφών της περιοχής της Θεσσαλίας
w Τεχνική αναφορά αξιολόγησης ενεργειακών φυτών και ποικιλιών τους για παραγωγή βιοντίζελ
w Τεχνική αναφορά αξιολόγησης ενεργειακών φυτών και ποικιλιών τους για παραγωγή βιοαιθανόλης
w Τεχνοοικονομική αναφορά καλλιέργειας ενεργειακών φυτών και παραγωγής αντίστοιχων φυτικών ελαίων
w Τεχνοοικονομική αναφορά για το κόστος της βιομάζας για τουλάχιστον 3 είδη καλλιεργειών (ελαιοκράμβη, βαμβάκι, γλυκός σόργος)
w Τεχνοοικονομική αναφορά αξιολόγησης τεχνολογιών παραγωγής βιοντίζελ από φυτικά έλαια και ζωικά λίπη
w Τεχνοοικονομική αναφορά αξιολόγησης τεχνολογιών παραγωγής βιοαιθανόλης από ενεργειακά φυτά
w Τεχνοοικονομική αναφορά τεχνολογίας παραγωγής βιοαιθανόλης από σακχαρώδη βιομηχανικά υπολείμματα
w Μελέτη μονάδων παραγωγής βιοντίζελ και βιοαιθανόλης στην περιφέρεια Θεσσαλίας
w Μελέτη μονάδων παραγωγής βιοντίζελ σε υπάρχοντα διυλιστήρια τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη
w Τεχνική αναφορά για τις αναλύσεις και γενικότερες διαδικασίες ελέγχου ποιότητας βιοκαυσίμων
w Μελέτη για τους σταθμούς ελέγχου ποιότητας βιοκαυσίμων
w Αναφορά για την προτεινόμενη δυναμικότητα των μονάδων παραγωγής βιοκαυσίμων καθώς και για την κατανομή τους στην περιφέρεια της Θεσσαλίας
w Μελέτη δικτύου διάθεσης βιοκαυσίμων στην Ελληνική και Ευρωπαϊκή αγορά
Ø Περιγραφή Οργανωτικού Σχήματος ανάπτυξης της ΠΤΠ (συμβουλευτική ομάδα, ομάδες εργασίας, συνέλευση) και του αριθμού των εκπροσώπων φορέων που αναμένεται ότι θα συμμετάσχουν (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Για να υλοποιηθεί στο μέγιστο βαθμό το όραμα για την παραγωγή και διάθεση των βιοκαυσίμων, η τεχνολογική πλατφόρμα θα απαιτήσει την ενεργό συμμετοχή όλων των φορέων (περιφερειακών αρχών, ερευνητικών, επιχειρηματικών, χρηστών κτλ) όχι μόνο με απλή συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα αλλά και σε συμβουλευτικές ομάδες, καθοδηγητικές επιτροπές κτλ. Το οργανωτικό σχήμα ανάπτυξης της τεχνολογικής πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων Θεσσαλίας αποτελείται από τα παρακάτω λειτουργικά σχήματα και απεικονίζεται στο σχήμα 1.
Συμβουλευτική επιτροπή (24 άτομα)
Η συμβουλευτική επιτροπή αποτελείται από 20-25 μέλη από αντιπροσώπους των διαφόρων συμμετεχόντων φορέων. Πέραν του συμβουλευτικού της ρόλου, θα παρακινεί πρωτοβουλίες και θα ελέγχει την πρόοδο της τεχνολογικής πλατφόρμας. Μία πιθανή σύσταση της συμβουλευτικής επιτροπής περιγράφεται παρακάτω.
Ερευνητικοί φορείς
- Αγροτικού τομέα (5 άτομα)
- Τομέα βιοκαυσίμων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας (4 άτομα)
Συνεταιρισμοί
- Αγροτικοί συνεταιρισμοί (2 άτομα)
Επιχειρησιακοί φορείς
- Γεωργικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες (2 άτομα)
- Βιομηχανίες συμπαραγωγής βιοκαυσίμων (2 άτομα)
- Πετρελαϊκές βιομηχανίες (3 άτομα)
Περιφερειακές αρχές
- Νομαρχιακές ή δημοτικές (3 άτομα)
- Κρατικές (1 άτομο)
Χρήστες
- Αστικά λεωφορεία/ΚΤΕΛ/Σύλλογοι ιδιοκτητών ταξί (2 άτομα)
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συμμετοχή υψηλόβαθμων κυβερνητικών στελεχών στην συμβουλευτική επιτροπή θα ήταν επιθυμητή, ιδιαίτερα για τα πρώτα στάδια ανάπτυξης της τεχνολογικής πλατφόρμας.
Γραμματεία
Η γραμματεία της τεχνολογικής πλατφόρμας θα υποστηρίζει την οργάνωση της συμβουλευτικής επιτροπής, των καθοδηγητικών επιτροπών, των ομάδων πρωτοβουλίας και της γενικής συνέλευσης. Η γραμματεία θα αποτελεί ταυτόχρονα και το κέντρου πληροφόρησης της τεχνολογικής πλατφόρμας. Το προσωπικό της γραμματείας θα χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό ανάπτυξης της τεχνολογικής πλατφόρμας.
Καθοδηγητικές επιτροπές
Οι καθοδηγητικές επιτροπές θα αναλάβουν την σύνταξη του στρατηγικού σχεδίου έρευνας και του στρατηγικού σχεδίου εφαρμογής της τεχνολογίας. Η ίδρυση των επιτροπών αυτών αποτελεί κύριο μέλημα της συμβουλευτικής επιτροπής. Ο πρόεδρος κάθε καθοδηγητικής επιτροπής θα είναι και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής. Οι καθοδηγητικές επιτροπές είναι ευέλικτα ολιγομελή σχήματα (10-15 ατόμων) που έχουν εμπειρία τεχνολογική και επιχειρηματική στον αντίστοιχο τομέα που πλαισιώνουν. Παρακάτω αναφέρονται οι προτεινόμενες καθοδηγητικές επιτροπές και οι ανάλογοι φορείς που θα πρέπει να συμμετάσχουν.
1. Ενεργειακές καλλιέργειες
Ερευνητικοί φορείς αγροτικού τομέα
Αγρότες και αγροτικοί συνεταιρισμοί
Γεωργικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες
Περιφερειακές αρχές
2. Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ
Ερευνητικοί φορείς τομέα βιοκαυσίμων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας
Αγρότες και αγροτικοί συνεταιρισμοί
Γεωργικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες
Πετρελαϊκές επιχειρήσεις
3. Τεχνολογία παραγωγής βιοαιθανόλης
Ερευνητικοί φορείς τομέα βιοκαυσίμων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας
Αγρότες και αγροτικοί συνεταιρισμοί
Γεωργικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες
Βιομηχανίες συμπαραγωγής βιοκαυσίμων (χαρτοβιομηχανίες, βιομηχανίες ζαχάρεως κτλ)
Πετρελαϊκές επιχειρήσεις
4. Υποδομές αποθήκευσης βιομάζας και διάθεσης βιοκαυσίμων
Ερευνητικοί φορείς τομέα βιοκαυσίμων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας
Αγρότες και αγροτικοί συνεταιρισμοί
Γεωργικές επιχειρήσεις και βιομηχανίες
Βιομηχανίες συμπαραγωγής βιοκαυσίμων (χαρτοβιομηχανίες, βιομηχανίες ζαχάρεως κτλ)
Πετρελαϊκές επιχειρήσεις
Περιφερειακές αρχές
5. Χρήση βιοκαυσίμων
Αστικά λεωφορεία
ΚΤΕΛ νομών
Σύλλογοι ιδιοκτητών ταξί
Ομάδες πρωτοβουλίας
Οι ομάδες αυτές απευθύνονται σε συγκεκριμένα λειτουργικά θέματα της τεχνολογικής πλατφόρμας. Η δημιουργία τους θα ακολουθήσει την δημιουργία της συμβουλευτικής επιτροπής και των καθοδηγητικών ομάδων. Η σύσταση, η οργάνωση και λειτουργία τους θα καθοριστούν από τη συμβουλευτική επιτροπή. Οι προτεινόμενες ομάδες πρωτοβουλίας είναι:
■ Ερευνητική ατζέντα
■ Διάχυση τεχνολογίας
■ Ασφάλεια και standards
■ Επιχειρηματική ανάπτυξη
■ Κατάρτιση και εκπαίδευση
Γενική συνέλευση
Το σώμα της γενικής συνέλευσης αποτελείται από όλους τους συμμετέχοντες στην τεχνολογική πλατφόρμα, εξασφαλίζοντας την συμμετοχική ιδιοκτησία και το κοινό όραμα. Η γενική συνέλευση θα βοηθήσει επίσης την τεχνολογική πλατφόρμα να ελέγχει την ίδια της την πρόοδο. Η γενική συνέλευση θα συγκαλείται δύο φορές το χρόνο, υπό την μορφή συνεδρίου ή σεμιναρίου ή ημερίδας, δίνοντας την ευκαιρία σε όλους τους συμμετέχοντες για ανταλλαγή πληροφοριών και διαδικτύωσης.
Ø Πιθανές συνέργειες με ΤΠ άλλων περιφερειών, καθώς και διεθνείς συνεργασίες (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Πέραν της ανάπτυξης της περιφέρειας της Θεσσαλίας, ο άμεσος στόχος της συγκεκριμένης τεχνολογικής πλατφόρμας, σε εθνικό επίπεδο, είναι η προώθηση των βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών. Η παραγωγή βιοκαυσίμων αποτελεί γενικότερα έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς πόλους έλξης των ερευνητικών, επιχειρησιακών και διοικητικών φορέων της χώρας μας αλλά και της υπόλοιπης Ευρώπης. Για τον λόγω αυτό υπάρχουν πολλές πιθανές συνέργειες τόσο με τις δράσεις τεχνολογικών πλατφόρμων άλλων περιφερειών όσο και με τις αντίστοιχες άλλων ευρωπαϊκών χωρών, που επικεντρώνονται σε σχετικές ερευνητικές κατευθύνσεις όπως βιοχημεία, βιοτεχνολογία, γεωπονία, δασοπονία, μεταφορές κτλ.
Σε εθνικό επίπεδο η τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων Θεσσαλίας μπορεί να συνεργαστεί με την αντίστοιχη τεχνολογική πλατφόρμα του ΠΠΚ Δυτικής Μακεδονίας ΣΥΝεΡΓΕΙΑ. Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο παρόμοιες συνεργασίες θα ενισχύσουν σημαντικά την τεχνολογική πλατφόρμα του ΠΠΚ Θεσσαλίας. Για παράδειγμα βρίσκονται σε εξέλιξη οι τεχνολογικές πλατφόρμες της ΕΚ όπως οι βιομηχανικής πρωτοβουλίας τεχνολογικές πλατφόρμες 'Plantsfor the Future', 'Industrial biotechnology' και 'Foodfor Life', αλλά και αντίστοιχες τεχνολογικές πλατφόρμες επιμέρους ευρωπαϊκών χωρών, όπως το ‘Fuelsof the future’ του Γαλλικού σχεδίου έρευνας βιοκαυσίμων, που ηγείται το Γαλλικό ινστιτούτο αγροτικής έρευνας CIRAD.
Ø Κατάλογος παραδοτέων / φάση
|
Φάσεις |
Παραδοτέα ανά Φάση |
|
1. Εισαγωγή τεχνολογικής πλατφόρμας βιοκαυσίμων στην περιφέρεια Θεσσαλίας |
■ Δημιουργία συμβουλευτικής επιτροπής ■ Διοργάνωση ημερίδας για ενεργειακές καλλιέργειες στη Θεσσαλία |
|
|
|
|
2. Καθορισμός οράματος για ανάπτυξη τεχνολογίας βιοκαυσίμων στην Θεσσαλία |
■ Συνεδρίαση με θέμα «Ανάπτυξη βιοκαυσίμων στην Θεσσαλία» ■ Σχέδιο αναφοράς από την επιτροπή ■ Ανοικτό συνέδριο με θέμα «Παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία» |
|
|
|
|
3. Ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου έρευνας και εφαρμογών |
■ Καθορισμός καθοδηγητικών επιτροπών και ομάδων πρωτοβουλίας ■ Ημερίδα με θέμα «Τεχνολογία παραγωγής βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία» ■ Σύνταξη στρατηγικού σχεδίου έρευνας και στρατηγικού σχεδίου εφαρμογής τεχνολογίας ■ Ημερίδα με θέμα «Τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων από τη Θεσσαλία» ■ Δημιουργία δικτύου ενημέρωσης γύρω από την τεχνολογία παραγωγής βιοκαυσίμων από βιομάζα |
Ø Τρόπος αξιοποίησης αποτελεσμάτων (τρόπος υλοποίησης της στρατηγικής ερευνητικής ατζέντας όπως δημιουργία συμπράξεων δημοσίου – ιδιωτικού τομέα ή/και κοινοπραξιών ή/και clusters, ευρύτερες διεθνείς συνεργασίες, πολιτική περαιτέρω ανάπτυξης, κλπ.), σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο
Η τεχνολογική πλατφόρμα παραγωγής βιοκαυσίμων θα αποτελέσει ένα πολύ σημαντικό όργανο της νέας ανταγωνιστικής ενεργειακής πολιτικής δίνοντας την δυνατότητα να δημιουργηθούν στρατηγικές συνέργειες καθώς και να μειωθούν οι κίνδυνοι επενδύσεων για την έρευνα των βιοκαυσίμων. Συγκεκριμένα η τεχνολογική αυτή πλατφόρμα θα ελαττώσει τον επενδυτικό κίνδυνο που ενδεχομένως συνοδεύει τη νέα καινοτομική περιοχή των βιοκαυσίμων, φέρνοντας μαζί τα εθνικά ερευνητικά κεφάλαια σε θέματα καινοτομίας με τα αντίστοιχα ιδιωτικά που είναι πιο κοντά στην ανταγωνιστικότητα της αντίστοιχης αγοράς. Με τον τρόπο αυτό η τεχνολογική αυτή πλατφόρμα θα ελαττώσει και τον χρόνο διάθεσης των νέων αυτών προϊόντων (βιοκαύσιμα) στην αγορά.
Τα αποτελέσματα της τεχνολογική πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων μπορούν να αξιοποιηθούν ποικιλοτρόπως σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Μεσοπρόθεσμα μπορούν να γίνουν συμπράξεις του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα για την χρήση βιοκαυσίμων στις μεταφορές, όπως του οργανισμού αστικών συγκοινωνιών με επιχειρήσεις παραγωγής βιοκαυσίμων για την χρήση τους από τα αστικά λεωφορεία, προωθώντας την χρήση των βιοκαυσίμων με μία επίδειξή τους σε μεγάλη κλίμακα. Παρόμοιες συμπράξεις μπορούν να επιτευχθούν με ναυτιλιακές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις μεταφορών κτλ. Επίσης τα συμπεράσματα της τεχνολογικής πλατφόρμας μπορούν να βοηθήσουν στην διαμόρφωση μίας ενιαίας αγρο-ενεργειακής πολιτικής που θα αναβαθμίσουν την οικονομία της χώρας. Η εμπορευματοποίηση των τεχνολογικών αποτελεσμάτων μπορεί να επιτευχθεί και με την εκμετάλλευση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για τη χρήση της παραγόμενης τεχνολογίας. Παράλληλα θα αποτελέσει μία σημαντική βάση για την ένταξη της χώρας μας σε μια ευρύτερη συνεργασία μεταξύ των βαλκανικών ή άλλων Ευρωπαϊκών χωρών για την παραγωγή και διάθεση των βιοκαυσίμων στον Ευρωπαϊκό χώρο.
Μακροπρόθεσμα η τεχνολογική πλατφόρμα της παραγωγής βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία θα αποτελέσει το πρώτο και σημαντικότερο βήμα στην μετάβαση της ενεργειακής μας πολιτικής σε ένα νέο επίπεδο όπου θα κυριαρχούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Ø Διαχείριση και συντονισμός (ειδικότερα να διευκρινισθεί ο συντονισμός με τον υπεύθυνο των Οριζόντιων Δραστηριοτήτων ως προς τη συμβολή των παραδοτέων της ΠΤΠ στη δημιουργία του αναπτυξιακού σχεδίου του ΠΠΚ) καθώς και άλλων Ενεργειών του ΠΠΚ (εφόσον υπάρχουν) με αντικείμενο αντίστοιχο με αυτό της Τεχνολογικής Πλατφόρμας (αναπτύξτε όσο χρειάζεται)
Η ανοικτή και ευέλικτη δομή της τεχνολογικής πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων Θεσσαλίας επιτρέπει την συμμετοχή όλων των σχετικών φορέων. Ωστόσο η συμμετοχή στην πλατφόρμα και συγκεκριμένα στους μηχανισμούς στήριξής της θα απαιτήσει υποχρεώσεις ανάλογες με το βαθμό συμμετοχής, για να εξασφαλιστεί ότι οι πρωτοβουλίες που θα δημιουργηθούν θα προχωρήσουν ενεργά και δυναμικά. Συγκεκριμένα η συμμετοχή στις καθοδηγητικές επιτροπές και στις ομάδες πρωτοβουλίας της τεχνολογικής πλατφόρμας θα είναι αρκετά δεσμευτικές. Επίσης οι συμμετέχοντες στην τεχνολογική πλατφόρμα θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν μία ισορροπία τεχνολογικών γνώσεων και απώτερου επιχειρηματικού ενδιαφέροντος. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δομή της τεχνολογικής αυτής πλατφόρμας έγινε σύμφωνα με Ευρωπαϊκά πρότυπα άλλων παρόμοιων πλατφόρμων και ερευνητικών δικτύων.
Όπως έχει προαναφερθεί, η τεχνολογική πλατφόρμα θα καθοδηγείται και θα ελέγχεται από την συμβουλευτική επιτροπή, που θα δείχνει πώς να ξεκινάει και πως να προχωρεί το πρόγραμμα. Πέραν του συμβουλευτικού της ρόλου, θα παρακινεί πρωτοβουλίες και θα ελέγχει την πρόοδο της τεχνολογικής πλατφόρμας.
Οι καθοδηγητικές επιτροπές θα αναλάβουν την σύνταξη του στρατηγικού σχεδίου έρευνας και του στρατηγικού σχεδίου εφαρμογής της τεχνολογίας. Η ίδρυση των επιτροπών αυτών αποτελεί κύριο μέλημα της συμβουλευτικής επιτροπής. Ο πρόεδρος κάθε καθοδηγητικής επιτροπής θα είναι και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής.
Οι ομάδες πρωτοβουλίας θα απευθύνονται σε συγκεκριμένα λειτουργικά θέματα της τεχνολογικής πλατφόρμας. Η δημιουργία τους θα ακολουθήσει την δημιουργία της συμβουλευτικής επιτροπής και των καθοδηγητικών ομάδων. Η σύσταση, η οργάνωση και λειτουργία τους θα καθοριστούν από τη συμβουλευτική επιτροπή. Η συμβολή των ομάδων πρωτοβουλίας στην διοργάνωση των ημερίδων και συνεδρίων, καθώς και στη δημιουργία δικτύου ενημέρωσης της τεχνολογικής πλατφόρμας θα είναι σημαντική.
Η γραμματεία της τεχνολογικής πλατφόρμας θα υποστηρίζει την οργάνωση της συμβουλευτικής επιτροπής, των καθοδηγητικών επιτροπών, των ομάδων πρωτοβουλίας και της γενικής συνέλευσης. Η γραμματεία θα αποτελεί ταυτόχρονα και το κέντρου πληροφόρησης της τεχνολογικής πλατφόρμας. Παράλληλα ο ρόλος της γραμματείας θα είναι καταλυτικός και για την οργάνωση των ημερίδων και συνεδρίων, καθώς και για τη δημιουργία δικτύου ενημέρωσης, στα πλαίσια ανάπτυξης της τεχνολογικής πλατφόρμας.
Τέλος η γενικής συνέλευσης θα βοηθήσει επίσης την τεχνολογική πλατφόρμα να ελέγχει την ίδια της την πρόοδο. Η γενική συνέλευση θα συγκαλείται δύο φορές το χρόνο, υπό την μορφή συνεδρίου ή σεμιναρίου ή ημερίδας, δίνοντας την ευκαιρία σε όλους τους συμμετέχοντες για ανταλλαγή πληροφοριών και διαδικτύωση.
Στο σχήμα 1 περιγράφεται η προτεινόμενη δομή της τεχνολογικής πλατφόρμας παραγωγής βιοκαυσίμων της περιφέρειας Θεσσαλίας.




